«Αν μου αναλογεί ένα ταξίδι στη ζωή μου θα ήθελα να είναι στον Πόντο. Αυτό το ταξίδι θα ήθελα να κάνω».
Σάββας Καρατσινίδης, πρόεδρος του Ποντιακού Πολιτιστικού Συλλόγου Ακροποτάμου στον Δήμο Χαλκηδόνος.
Συνέντευξη στον Χρήστο Νάσκα
Και αυτός, με τον τρόπο του, θεματοφύλακας της παράδοσης του Πόντου προσπαθεί σε συνεργασία με τα υπόλοιπα μέλη του Δ.Σ. αλλά και τους απλούς ανθρώπους να διατηρήσουν παράδοση, ήθη και έθιμα.
Το axioslife.gr συναντήθηκε και μίλησε μαζί του για τον Π.Π.Σ. Ακροποτάμου, για τις δραστηριότητές του, τους στόχους του συλλόγου.
Δεν έλειψαν και οι προβληματισμοί εκ μέρους του κυρίου Σάββα Καρατσινίδη για το μέλλον αλλά και για το ταξίδι που δεν έκανε.
Αν και έφτασε δυο φορές κοντά σε αυτό το όνειρο ζωής όπως είπε στο axioslife.gr.
Αξέχαστη όμως θα του μείνει η Κέρκυρα και η σέρρα που χόρεψε παρουσία πλήθος κόσμου. Πάμε λοιπόν μια βόλτα στον Ακροπόταμο, παρέα με τον Σάββα Καρατσινίδη.
«Να μείνουν οι ρίζες, να κρατηθεί η παράδοση»
-Πότε ιδρύθηκε ο Π.Π.Σ. Ακροποτάμου και ποιοι είναι οι στόχοι του;
«Ο σύλλογος ιδρύθηκε το 1980, τα τότε μέλη του συλλόγου ήθελαν να το δημιουργήσουν.
Για την Ποντιακή παράδοση, για το χωριό, για να συνεχίσει ο κόσμος να χορεύει τα Ποντιακά, να τα μιλάμε. Όλα αυτά που σχετίζονται με την πατρίδα. Οι στόχοι ήταν αυτοί, να κρατηθεί η παράδοση, να μείνουν οι ρίζες, να μαθαίνουν οι νέοι και να υπάρχει μια δράση στο χωριό που να έχει ως βάση την παράδοση».
Το παράπονο και η χρήση της Ποντιακής γλώσσας
– Διατηρούμε σήμερα την παράδοση;
« Τώρα μπήκαμε εμείς, πολύ πιο νέοι και προσπαθούμε ενώ όλοι γνωρίζουμε ότι τα χρόνια είναι πολύ δύσκολα. Βλέπουμε και εμείς, από τα δικά μας τα παιδιά, ότι φεύγουν σε άλλα πράγματα γενικά προσπαθούμε με νύχια και με δόντια να διατηρήσουμε ότι διατηρείτε.
Για παράδειγμα, βλέπουμε βάσει χορών διατηρείτε και θα συνεχίσει να συμβαίνει αυτό. Ένα πράγμα που δεν διατηρείτε είναι το εξής.
Ακόμη και εγώ που μπορώ να καταλάβω τους μεγάλους που μιλάνε Ποντιακά, εγώ δεν μπορώ να τα μιλήσω. Ξέρω λέξεις, αλλά δεν μπορώ να μιλήσω με ευχέρεια. Ντρέπομαι στους μεγάλους να μιλήσω γιατί μπορεί να πω καμία…κοτσάνα.
Αυτό είναι ένα παράπονο που έχουμε εμείς, που το κυνηγάμε, που θέλουμε να το διατηρήσουμε. Τη γλώσσα μας. Και κινούμαστε για να κάνουμε, αν όχι από φέτος, αλλά του χρόνου, μαθήματα Ποντιακής διαλέκτου.
Έχουμε κάνει κάποιες επαφές για να ξεκινήσουμε και για να μάθουμε και εμείς. Να μπορούμε να μιλήσουμε, να μείνει η γλώσσα μας. Γιατί η γλώσσα μας μένει πλέον μέσα από τα τραγούδια μας. Δηλαδή, αν φύγει η γενιά των παππούδων και των πατεράδων μας αρχίζει και χάνεται η γλώσσα, μένει μόνο από το τραγούδι.
Και ένα ακόμη που κάνουμε είναι το εξής.
Φωνάζουμε τις μεγάλες γυναίκες που ξέρουν τα παραδοσιακά φαγητά, που ήρθαν από τον Πόντο και τα μαθαίνουν στις πιο νέες. Ο σύλλογος βάζει τα υλικά και κάνουμε τραπέζια και τους δείχνουν τα Ποντιακά φαγητά και εδέσματα.
Για να μη χαθεί η γαστρονομική παράδοση».
«Αν δεν υπήρχαν οι σύλλογοι θα ήμασταν χαμένοι από χέρι»
– Υπάρχει ενδιαφέρον από τον κόσμο να συμμετέχει;
«Αναλογικά με τον πληθυσμό του χωριού έχουμε μεγάλη βοήθεια, όχι τόσο από τη νεολαία, όσο από τους μεγάλους. Η νεολαία είναι αυτή που βοηθάει στο κομμάτι του χορευτικού, αυτά τα 20-30 έχουν τη θέληση και την αγάπη, αλλά κάποια χάνονται όταν πρέπει να σπουδάσουν.
Μετά, όταν θα κάνουν τις οικογένειες τους επανέρχονται. Τη μεγάλη βοήθεια πάντως την έχουμε από τις ηλικίες των γονιών μας, τα 55-60. Είναι πολύ κοντά στον σύλλογο τα τελευταία δυο χρόνια που είμαι στο Δ.Σ. του συλλόγου. Θα πούμε, θέλουμε να κάνουμε αυτό και σίγουρα θα εμφανιστούν 15-20 για να μας βοηθήσουν».
– Ποια προβλήματα αντιμετωπίζετε ως σύλλογος σήμερα;
«Τα προβλήματα πάνω κάτω είναι κοινά, Εμάς, το κυριότερο πρόβλημα για εμένα είναι δεν υπάρχει αυτό που θέλουμε εμείς. Το μάζεμα των παιδιών, το πρόβλημά μας είναι αυτό.
Κουτσά στραβά τα οικονομικά δεδομένα μπορούμε και τα καλύπτουμε.
Το πρόβλημα είναι γενικό, ότι η νεολαία έχει πάρει, για εμένα, λάθος δρόμο. Δεν είναι κακό, αλλά δεν ενδιαφέρονται ακι αυτό είναι ένα πρόβλημα που παλεύουμε με διάφορους τρόπους να το λύσουμε.
Για να τους τραβήξεις, γιατί τα χωριά είναι πλέον μικρά και για να υπάρχει συνέχεια και για την παράδοση και για τους συλλόγους και χίλιους δυο λόγους.
Το οικονομικό δεν είναι μόνο στους συλλόγους, είναι γενικά, αλλά ο κόσμος μας στηρίζει στην προσπάθεια που κάνουμε. Εννοείται πως αν ήταν ακόμη καλύτερα τα πράγματα θα μπορούσαμε να κάνουμε κι άλλα πράγματα για τα παιδιά, αλλά και για τον κόσμο.
Δόξα τω Θεώ, έχουμε τα κτίρια μας, κάποιοι σύλλογοι δεν έχουν καν κτίρια, εμείς έχουμε και μπορούμε να κάνουμε κάποιες δραστηριότητες».
– Πόσο σημαντική θεωρείς την ύπαρξη των πολιτιστικών συλλόγων;
«Έτσι όπως έχει γίνει, αν δεν είναι οι σύλλογοι αυτή τη στιγμή, πιστεύω πως είμαστε χαμένοι από χέρι με τον δρόμο που τραβάει πλέον η νεολαία. Βάζω και εμάς μέσα σε αυτό. Είμαι 41 και από εμένα και κάτω έχουμε τραβήξει πολύ λάθος δρόμο.
Δεν βλέπω να διασκεδάζει ο κόσμος όπως διασκέδαζε κάποτε, δεν είναι διασκέδαση το κινητό. Έχει ξεφύγει σε άλλα πράγματα ο κόσμος, δεν διασκεδάζει και δεν το καταλαβαίνει αυτό.
Τον Νοέμβριο ολοκληρώνεται η θητεία μας και πιστεύω ότι έχουμε κάνει ένα πολύ μεγάλο βήμα και έχουμε βοηθήσει πολύ στο εξής.
Να έχει κάπου ο κόσμος να πατήσει και βλέπω ότι ο κόσμος αγκαλιάζει όλη την προσπάθεια γιατί δώσαμε ένα μονοπάτι που τους είχε λείψει. Το θέμα είναι τη νεολαία πως θα τραβήξουμε».
Το ταξίδι που δεν έκανε και η υπόσχεση
-Στον Πόντο έχεις πάει;
«Όχι, είχα δυο φορές την ευκαιρία, αλλά επειδή ήμουν φοιτητής δεν μπόρεσα να πάω. Έχω πάει Κωνσταντινούπολη, αλλά στον Πόντο δεν πήγα.
Αλλά αν μου αναλογεί ένα ταξίδι στη ζωή μου να κάνω, μόνο αυτό ήθελα να κάνω».
-Κάποια στιγμή που δεν θα ξεχνούσες ποτέ και έχει μείνει χαραγμένη στη μνήμη σου;
«Σαν χορευτής μου έχει μείνει που δεν θα την ξεχάσω ποτέ. Ήταν η πρώτη φορά που βγήκα σε εκδήλωση με πάρα πολύ κόσμο και η πρώτη φορά που με έβαλε ο Παύλος, ο δάσκαλός μου τότε, να χορέψω τη σέρρα σε ηλικία 20 χρονών.
Μάθαινα από τα 15, τη χόρευα στις πρόβες από τα 15-16, αλλά δεν με έβαζε, με έδινε βιβλία.
Βήματα δεν κάνω λάθος, γιατί δεν με βάζεις;
Δεν είσαι έτοιμος, μου έλεγε.
Βάλε με να χορέψω, αφού τις πρόβες δεν κάνω ούτε ένα λάθος, του απαντούσα.
Δεν είσαι έτοιμος, δεν θα χορέψεις σέρρα εσύ, μου ανταπαντούσε.
Εγώ φοιτητής τότε και διάβαζα βιβλία για τον Πόντο.
Και τελικά… Ήμασταν στην Κέρκυρα σε μια πάρα πολύ μεγάλη εκδήλωση και δεν περίμενα ότι θα χορέψω. Δεν μου είπε κιόλας ότι θα χορέψω σέρρα.
Εγώ ήμουν πρωτοχορευτής τότε και μου λέει: Χορεύεις, βγαίνεις μπροστά κανονικά για σέρρα. Μου το είπε εκεί.
Και όταν βγήκα να χορέψω, στην αρχή που έπαιζε το μοιρολόι, έκλαιγα, μούδιασα και έλεγα, Δεν θα μπορέσω να χορέψω, με τίποτα. Εκείνη τη στιγμή δεν θα την ξεχάσω ποτέ.
Δεν θα ξεχάσω φυσικά και τα φεστιβάλ που πηγαίναμε, όπως φέτος στην Πάτρα. Ξέρεις, είναι η παρέα που μένει».
Συμμετοχή του Π.Π.Σ. Ακροποτάμου σε δράσεις και εκδηλώσεις
Σε διαρκή κίνηση βρίσκονται οι άνθρωποι του συλλόγου αφού καθόλη τη διάρκεια του χρόνου διοργανώνουν εκδηλώσεις ή συμμετέχουν προσκεκλημένοι σε άλλες.
Οι εκδηλώσεις και οι δράσεις είναι οι εξής:
– Τα Θεοφάνια ρίχνουν τον σταυρό στο ποτάμι όπου βουτάνε τα παιδιά για να τον πιάσουν ενώ στη συνέχεια, στον Πνευματικό Κέντρο της εκκλησίας του χωριού, κερνάνε στον κόσμο παραδοσιακά εδέσματα. Στόχος είναι η εκδήλωση να γίνεται στην πλατεία του Ακροποτάμου απο τη νέα χρονιά.
– Τέλη Ιανουαρίου, αρχές Φεβρουαρίου γίνεται το λεγόμενο μουχαμπέτι στον σύλλογο και στη συνέχεια γίνεται η κοπή της πίτας. Η συγκεκριμένη εκδήλωση πλέον έχει το ονομασθεί «Αναστάσιος Παπαδόπουλος» στη μνήμη ενός ανθρώπου που ήταν πάντα κοντά στον σύλλογο και έφυγε από τη ζωή σε ηλικία μόλις 45 ετών.
– Στις 19 Μαΐου , σε συνεργασία εμ τους συλλόγους Προχώματος και Καστανάς εναλλάξ, είναι η εκδήλωση μνήμης για τη γενοκτονία των Ποντίων.
- 14 και 15 Αυγούστου είναι το μεγάλο πανηγύρι με αφορμή και την ενορία του χωριού που είναι Κοιμήσεως της Θεοτόκου.
– Ο ετήσιος χορός, ανάμεσα Νοέμβριο και Δεκέμβριο, ενώ ακολουθεί το άναμμα του Χριστουγεννιάτικου δέντρου.
– Μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς γίνεται μια μικρή γιορτή με τα παιδιά να είναι τα πιο τυχερά. Ο Άγιος Βασίλης με έλκηθρο τα μοιράζει διάφορα δώρα.
– Φέτος, ξεκίνησε η γιορτή στο ποτάμι την Πρωτομαγιά, όπου παλιότερα γίνονταν ημερήσιες εκδρομές. Τη φετινή γιορτή τη συνόδευσαν με δεντροφύτευση.
– Επίσης, ο Π.Π.Σ. Ακροποτάμου συμμετέχει με το χορευτικό του σε διάφορες εκδηλώσεις και φεστιβάλ σε όλη την Ελλάδα καθώς και στην εκδήλωση της Παμποντιακής Ομοσπονδίας Ελλάδας με χορευτές του.
– Στο παρελθόν και πιο συγκεκριμένα το 2002 συμμετείχε σε εκδηλώσεις στη Νορμανδία και το Παρίσι με μέλη του χορευτικού του συγκροτήματος.
– Τέλος, ο Π.Π.Σ. Ακροποτάμου έχει δεχθεί πρόταση να παραβρεθεί τα Χριστούγεννα στον Μύλο των Ξωτικών στα Τρίκαλα, μια πρόταση που θα εξετασθεί από τους ανθρώπους του συλλόγου.
