Από το Καβακλί της Ανατολικής Ρωμυλίας σε ένα προσκυνητάρι το 1926 στα Κουφάλια Θεσσαλονίκης. Και σχεδόν έναν αιώνα μετά απέκτησε και πάλι ζωή.
Μούριγκλι…
Ένα έθιμο που έχει ριζώσει στον χρόνο και με την επιμονή και διάθεση κάποιων ανθρώπων αναβίωσε συγκινώντας αλλά ενθουσιάζοντας μεγάλους και μικρούς.
Δεν είναι μόνο όμορφο αλλά και σημαντικό να κρατάς τις παραδόσεις.
Γράφει ο Χρήστος Νάσκας
Η κυρία Μαρία Γατίδου-Μαλαθούνη , πρόεδρος του πολιτιστικού συλλόγου Κουφαλίων «Η ΕΝΩΣΗ» ήταν ο άνθρωπος που έκανε ιδέα και αναμνήσεις πράξη και σε συνεργασία με τους υπόλοιπους συλλόγους των Κουφαλίων αναβίωσαν το μούριγκλι.
Η κυρία Μαρία Γατίδου-Μαλαθούνη μίλησε στο Axioslife.gr για το πως και γιατί αναβίωσε το μούριγκλι, τι θύμησες φέρνει στο μυαλό της αλλά και για την αποδοχή που είχε από τον κόσμο.
Οι πρόσφυγες, οι πέτρες, το προσκυνητάρι και η εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής
– Τι είναι το μούριγκλι;
«Το Μούριγκλι είναι ο εορτασμός της Ζωοδόχου Πηγής στο ξωκλήσι που χτίστηκε στη βορειοανατολική άκρη των Κουφαλίων και το πανηγύρι που ακολουθούσε μέχρι το βράδυ.
Το έθιμο μεταφέρθηκε από τους πρόσφυγες προγόνους μας από το Καβακλί της Ανατολικής Ρωμυλίας όπου υπήρχε και εκεί το ομώνυμο ξωκλήσι.
Από τα πρώτα χρόνια της εγκατάστασής τους στα Κουφάλια οι πρόσφυγες περίπου το έτος 1926 εγκατέστησαν ένα προσκυνητάρι από πέτρες και κάθε χρόνο μετέφεραν την εικόνα της Ζωοδόχου Πηγής και εκκλησιάζονταν ενώ ορισμένοι από τους κτηνοτρόφους πρόσφεραν πρόβειο κρέας στη μνήμη αγαπημένων τους προσώπων, το παραδοσιακό κουρμπάνι. Ακολουθούσε γλέντι με νέους και νέες με παραδοσιακά όργανα που έρχονταν και από κοντινές περιοχές μέχρι αργά το βράδυ».
– Πώς γεννήθηκε η ιδέα για να ξαναπάρει ζωή το μούριγκλι στα Κουφάλια Θεσσαλονίκης;
«Η ιδέα γεννήθηκε από τις πολλές διηγήσεις της μητέρας μου, των συγγενών μου, των φίλων μου που με νοσταλγία θυμόντουσαν τα χρόνια εκείνα. Κάθε πατριώτης είχε και μια ιστορία για το μούριγκλι που μου τη διηγείται ακόμη και σήμερα.
Έτσι αποφασίσαμε σαν σύλλογος να αναβιώσουμε το έθιμο αυτό που με το πέρασμα των χρόνων είχε ξεχαστεί και γινόταν μόνο η λειτουργία.
Σαν δεύτερη σκέψη όμως, για ένα έθιμο που λάμβανε μέρος όλο το χωριό ανεξαρτήτως καταγωγής ή ράτσας, ήταν να γίνει συνεργασία με όλους τους πολιτιστικούς συλλόγους και με πολύ χαρά το 2024 όλοι μαζί οι «ΠΣ Καβακλί», «Μακεδονία», «Αριστοτέλης» και «Ένωση» ήταν η πρώτη φορά μετά το 1926 που μοιράστηκε το κουρμπάνι μετά τη θεία λειτουργία αλλά η βροχή δεν μας άφησε να πραγματοποιήσουμε το πανηγύρι».
– Τι αναμνήσεις φέρνει στο μυαλό σου το μούριγκλι;
«Σ΄ αυτό το πανηγύρι ερωτεύονταν έβρισκαν την ευκαιρία να έρθουν πιο κοντά νέες και νέοι που έχουν καταλήξει και σε γάμους. Υπήρχε ρομαντισμός, το οποίο μεταδόθηκε και στη γενιά μας.
Η γενιά η δική μου πρόλαβε να πηγαίνουμε εκεί και να κάνουμε βόλτα γιατί είναι μια όμορφη τοποθεσία και να κατεβαίνουμε μέχρι τη Βρυσούλα, μέρος λίγο έξω από τα Κουφάλια».
«Χαιρόσουν να βλέπεις τους νέους και τις νέες»
– Υπήρξε συμμετοχή από τον κόσμο; Πώς αντιμετώπισαν μικροί και μεγάλοι την αναβίωση του εθίμου;
«Ήταν συγκινητική η συμμετοχή από τον κόσμο. Λόγω της αναβολής του προηγούμενου χρόνου περίμεναν με πολύ προσμονή τον φετινό εορτασμό. Ήδη είχε διπλάσιο κόσμο από πέρσι στη θεία λειτουργία, μοιράστηκε κουρμπάνι το πρωί σε 200 άτομα και δεν έφτασε. Και το βράδυ αυτό που ζήσαμε ξεπερνούσε και την πιο μεγάλη προσδοκία μας.
Σαν πρώτη φορά ήμασταν επιφυλακτικοί για την προσέλευση και είχαμε μόνο 600 καθίσματα και 110 τραπέζια. Ήρθε κόσμος από όλες τις περιοχές και από γειτονικούς Δήμους και ήταν μεγάλη η στενοχώρια μας που δεν μπορούσαμε να τους εξυπηρετήσουμε.
Το σημαντικότερο όλων όμως ήταν ότι ήρθε η νεολαία μας.
Αυτό που αντιπροσώπευε το μούριγκλι τα παλιά χρόνια έγινε πράξη. Χαιρόσουν να βλέπεις νέους και νέες να χορεύουν τους παραδοσιακούς χορούς με τόσο κέφι και ενθουσιασμό.
Μπορεί να μη χωρέσαμε όλο τον κόσμο που μας τίμησε αλλά γέμισαν και δούλεψαν όλα τα μαγαζιά του τόπου μας, καφετέριες ταβέρνες, γκριλ, τα πάντα. Κάθε αρχή και δύσκολη που λένε».
– Πόσο σημαντικό είναι να περνάνε από γενιά σε γενιά αναμνήσεις και έθιμα από τις πατρογονικές σας εστίες;
«Η παράδοσή μας είναι η ταυτότητά μας. Ότι μεταλαμπαδεύτηκε από τους προγόνους μας σε εμάς έχουμε ατομική ευθύνη και συλλογική υποχρέωση να την μεταφέρουμε στη νέα γενιά.
Οι αρετές, οι αξίες, τα ήθη και έθιμα των προγόνων μας πρέπει να είναι ο φάρος των επόμενων γενιών.
Και το σημαντικότερο, όλοι μαζί και ενωμένοι κάνουμε θαύματα. Η ισχύς εν τη ενώσει έγινε πράξη στο μούριγκλι και εύχομαι να συνεχίζουμε έτσι».
