Λειτουργικά σκεύη, ιερά βιβλία, άμφια και εικόνες βγήκαν από τις κούτες και τις ντουλάπες μετά από αιώνες.
Μύρισε… παρελθόν και Ελλάδα στον Άγιο Δημήτριο του Μικρού Μοναστηρίου στον Δήμο Χαλκηδόνος με αφορμή το κειμηλιοφυλάκιο που εγκαινιάστηκε ανήμερα της εορτής του Αγίου στις 26 Οκτωβρίου 2025.
Κειμήλια φυλαγμένα για αιώνες από ανθρώπους που έζησαν στην περιοχή, από τον Ζορμπά μέχρι την ανταλλαγή πληθυσμών αλλά και μετέπειτα, μέχρι τη δεκαετία του 1960.
Ανεκτίμητης αξίας, συναισθηματικής και όχι μόνο το ευαγγέλιο του 1833 τυπωμένο στη Βενετία σίγουρα να ξεχωρίζει.
Το axioslife.gr βρέθηκε στον χώρο και συνομίλησε με τον Νίκο Γιαννακίδη, ιεροψάλτη του Αγίου Δημητρίου ο οποίος μας μίλησε για την ιστορία των ιερών κειμηλίων.
Η εκκλησία του Ζορμπά, η μεταφορά των κειμηλίων και το σήμερα
– Ποια είναι η ιστορία των κειμηλίων που υπάρχουν εδώ;
«Τα περισσότερα κειμήλια είναι από τον 17ο αιώνα, 18ο, 19ο μέχρι και 20ο αιώνα. Αυτά τα κειμήλια βρίσκονταν στην παλιά εκκλησία του χωριού, λίγο έξω από το σημερινό χωριό.
Ήταν το χωριό Ζορμπάς στο οποίο κατοικούσαν οι ντόπιοι, οι γηγενείς πριν από τις ανταλλαγές των πληθυσμών.
Ήταν 7-8 σπίτια που συγκροτούσαν τον οικισμό Ζορμπά. Είχαν δική τους εκκλησία και μέσα σε αυτή υπήρχαν τα λειτουργικά, από εκεί είναι τα κειμήλια».
– Πέρασαν τα χρόνια και τώρα βρίσκονται εδώ. Πώς έμειναν όλα αυτά τα χρόνια ανέπαφα και καλοδιατηρημένα;
«Καθώς το χωριό άρχισε να αυξάνει τον πληθυσμό του, ήρθαν και οι πρόσφυγες με τις ανταλλαγές των πληθυσμών το 1924, το χωριό ήρθε στη σημερινή του τοποθεσία, λίγο πιο μέσα και τη δεκαετία του 60΄ έχτισαν τον κεντρικό ναό του χωριού, τον Άγιο Δημήτριο.
Όλα αυτά τα κειμήλια τα μετέφεραν από την παλιά στην καινούρια εκκλησία, από την Κοίμηση της Παναγίας στον Άγιο Δημήτριο.
Εκείνο τον καιρό λειτουργούσαν με αυτά τα σκεύη ακόμα. Εδώ πέρα μέσα είδατε έχει κορώνες βασιλικές, είναι στέφανα του γάμου αυτές.
Τότε, η νύφη και ο γαμπρός στεφανώνονταν με στέφανα της εκκλησίας, όχι όπως τη σημερινή εποχή.
Έχει δισκοπότηρα, που τα χρησιμοποιούσαν μέχρι τη δεκαετία του 1980. Με την αλλαγή που έγινε τα επόμενα χρόνια αυτά καταργήθηκαν, μπήκαν σε κούτες και τα είχαν μέσα σε ντουλάπες. Τα κρατούσαν ως ενθύμιο».
Από τον 17ο αιώνα τα στέφανα του γάμου και το άγιο δισκοπότηρο
– Τι μπορεί να δει όποιος έρθει εδώ;
«Μέσα στις προθήκες υπάρχουν λειτουργικά σκεύη, εικόνες και ιερατικά ενδύματα. Όλα αυτά είναι από τον 17ο μέχρι τον 20ο αιώνα».
– Το πιο παλιό κειμήλιο ποιο είναι;
«Είναι τα στέφανα του γάμου και το άγιο δισκοπότηρο, αυτά είναι τα πιο παλιά κειμήλια που έχουμε. Είναι από μια Βουλγαρική εξαρχική εκκλησία.
Είχαν οι ντόπιοι τη δική τους εκκλησία, αλλά ένα χιλιόμετρο δίπλα από τον παλιό συνοικισμό του Ζορμπά υπήρχε ένας συνοικισμός Βουλγάρων.
Και είχαν και αυτοί εκκλησία, μια ξύλινη. Τα κειμήλια εκείνα είναι τα πιο παλιά, μαζί με μια καμπάνα που είχαμε στην παλιά εκκλησία, που ήταν και αυτή από τη Βουλγαρική εκκλησία, την οποία μας έκλεψαν, δεν έχει έναν χρόνο.
Αφού έφυγαν οι Βούλγαροι από το χωριό οι δικοί μας οι ντόπιοι, οι γηγενείς, γκρέμισαν εκείνη την εκκλησία και μετέφεραν όλα τα σκεύη, ίσως και βιβλία. Όλα αυτά, στέφανα, σκεύη και καμπάνα είναι από τον 17ο αιώνα μέχρι τον 19ο».
– Τι σας ώθησε να κάνετε αυτό το κειμηλιοφυλάκιο;
«Ήταν τόσα χρόνια σε κούτες, μέσα σε ντουλάπια, ανεκμετάλλευτα.
Εφόσον υπήρχαν στην εκκλησία, είχαμε και τα ενδύματα των προηγούμενων ιερέων, είπαμε να κάνουμε κάτι, να τα αναδείξουμε.
Είναι κρίμα να είναι σε κούτες.
Όλο αυτό που βλέπετε είναι δωρεάν της κυρίας Σοφίας Πιστοφίδου η οποία είναι κόρη του παλιού εφημέριου του χωριού, του Νικόλαου Πιστοφίδη που ήταν τη δεκαετία του 1960 μέχρι το 2000.
Αυτή η κυρία έκανε τη δωρεά των προθηκών και εμείς τα τοποθετήσαμε μέσα για να μπορεί να έρχεται κόσμος να τα βλέπει».
– Υπάρχει ενδιαφέρον από τον κόσμο;
«Έδειξε ο κόσμος μεγάλο ενδιαφέρον από το καλοκαίρι που το ξεκινήσαμε μέχρι να το εγκαινιάσουμε του Αγίου Δημητρίου.
Ερχόταν συνέχεια ο κόσμος, έβλεπε τις εργασίες, έβλεπε τι γινόταν και ήρθε πολύς κόσμος στα εγκαίνια, ήρθαν και από άλλα μέρη γιατί μαθεύτηκε.
Και από τη Μητρόπολη Εδέσσης, Πέλλης και Αλμωπίας έδειξαν μεγάλο ενδιαφέρον, ήρθαν τα είδαν».
– Μιλάμε για ένα σημαντικό κομμάτι του παρελθόντος
«Ναι, πολλοί παλιοί τα θυμόνταν. Αυτοί που ζουν ακόμη και πρόλαβαν εκείνες τις εποχές, τη δεκαετία του 50΄ τα θυμόνταν. Τα σκεύη, τα άμφια των ιερέων».
