«Άστο φίλε, πολύ διάβασμα» μου είπε κάποια στιγμή σε ανύποπτο χρόνο ο αδελφός της ο Νέστωρας. Αυτή η φράση και δυο-τρεις ακόμη που συζητήσαμε, για σπουδές και Γαλλία ήταν το έναυσμα να μιλήσω με την αδελφή του, την Ελευθερία Μπαχτσεβάνη.
Μια κοπέλα που διάβασε πολύ, πέτυχε πολλά και σε πρώτη φάση απολαμβάνει τους καρπούς της ακαδημαϊκής και επαγγελματικής της προσπάθειας. Άλλωστε όλο το μέλλον είναι μπροστά της…
Σε ένα τομέα που μας αφορά όλους κάθε στιγμή πλέον της ζωής μας: Το περιβάλλον.
Υποτροφία Marie Curie από την Ευρωπαϊκή Ένωση
Μπαχτσεβάνη πήρε υποτροφία Marie Curie από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ξεκίνησε το 2021 το διδακτορικό της στη Λυών της Γαλλίας.
Σήμερα συνεχίζει να ζει και να εργάζεται στη Λυών ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια σε ένα νέο ευρωπαϊκό πρόγραμμα.
Όπως λέει στο axioslife.gr αγαπάει την έρευνα και αυτή ακριβώς η αγάπη ήταν που την οδήγησε σε νέους δρόμους και ορίζοντες.
Βιοχημεία, Βιοτεχνολογία, διάβασμα, διαδρομή Άγιος Αθανάσιος Θεσσαλονίκης-Λάρισα, Λυών, διαφορές Γαλλίας-Ελλάδας, οικογένεια και φίλοι, συμβουλές σε ένα νέο παιδί, τεχνητή νοημοσύνη και κατανόηση των προβλημάτων και κινδύνων από τη μόλυνση του περιβάλλοντος ήταν η δική μας «έρευνα» σε μορφή ερωτήσεων φυσικά προς την Ελευθερία Μπαχτσεβάνη.
Για να μάθουμε πως ένας νέος άνθρωπος μπορεί να κυνηγήσει το όνειρό του και να συμβάλλει με τον δικό του τρόπο να γίνουμε λίγο καλύτεροι άνθρωποι και οι υπόλοιποι. Μέσω των σημαντικών ερευνών που πραγματοποιεί. Ακολουθήστε, μέσω του axioslife.gr και εσείς την διαδρομή της Ελευθερίας Μπαχτσεβάνη.
Το ισχυρό επιστημονικό υπόβαθρο και το έντονο ενδιαφέρον για την έρευνα
– Ποια ήταν η διαδρομή που ακολούθησες για να φτάσεις από τον Άγιο Αθανάσιο Θεσσαλονίκης στη Λιόν της Γαλλίας; Στο πτυχίο και στο μεταδιδακτορικό
«Η ακαδημαϊκή και επαγγελματική μου πορεία ξεκίνησε το 2014, όταν, μέσω των πανελληνίων εξετάσεων, εισήχθηκα στο Τμήμα Βιοχημείας και Βιοτεχνολογίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, στη Λάρισα.
Κατά τη διάρκεια των προπτυχιακών μου σπουδών, απέκτησα ένα ισχυρό επιστημονικό υπόβαθρο και ανέπτυξα έντονο ενδιαφέρον για την έρευνα.
Όταν ολοκλήρωσα το πτυχίο μου, ήθελα να συνεχίσω να μαθαίνω και να ψάχνω. Έτσι μπήκα στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα του ίδιου τμήματος, Βιοτεχνολογία – Ποιότητα Διατροφής και Περιβάλλοντος.
Παράλληλα, εργάστηκα ως τεχνικός εργαστηρίου σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα, εμπειρία που με βοήθησε να εμβαθύνω στην εφαρμοσμένη έρευνα και να εξοικειωθώ με τις απαιτήσεις ενός επιστημονικού εργαστηρίου.
Ήταν η πρώτη φορά που κατάλαβα τι σημαίνει να είσαι μέρος μιας ερευνητικής ομάδας και ένιωσα ότι αυτό είναι κάτι που πραγματικά με γεμίζει.
Το 2021, μετακόμισα στη Λυών της Γαλλίας για να ξεκινήσω το διδακτορικό μου, με υποτροφία Marie Curie από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το έργο διήρκεσε τρία χρόνια και μου προσέφερε τη δυνατότητα να εργαστώ σε ένα διεθνές ερευνητικό περιβάλλον, να αναπτύξω περαιτέρω τις δεξιότητές μου και να δικτυωθώ με ερευνητές από όλη την Ευρώπη.
Ήταν ένα μεγάλο βήμα, με πολύ ενθουσιασμό αλλά και άγχος. Η εμπειρία αυτή όμως με ωρίμασε, τόσο επιστημονικά όσο και προσωπικά.
Αφού ολοκλήρωσα και υπερασπίστηκα τη διατριβή μου, αποφάσισα να συνεχίσω στον δρόμο της έρευνας και πλέον εργάζομαι ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια σε ένα νέο ευρωπαϊκό πρόγραμμα, και πάλι στη Λυών.
Νιώθω ότι κάθε βήμα ως τώρα με έχει φέρει πιο κοντά στο να κάνω αυτό που αγαπάω καθημερινά».
«Δουλεύω στην ανάπτυξη μεθόδων που βοηθούν να μειώσουμε τις αρνητικές επιπτώσεις της γεωργίας στο περιβάλλον»
– Πέρασες βιοχημεία και βιοτεχνολογία, πώς βοηθάνε αυτές οι δυο επιστήμες τον άνθρωπο; Ποιο είναι το αντικείμενο των ερευνών σου σήμερα;
«Η Βιοχημεία και η Βιοτεχνολογία είναι δύο στενά συνδεδεμένες επιστήμες που παίζουν καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση της ποιότητας ζωής.
Η Βιοχημεία μας επιτρέπει να κατανοούμε πώς λειτουργούν οι ζωντανοί οργανισμοί σε μοριακό επίπεδο — από τις βασικές κυτταρικές λειτουργίες μέχρι τη ρύθμιση της υγείας και της ασθένειας.
Η Βιοτεχνολογία, με βάση αυτή τη γνώση, μας δίνει τη δυνατότητα να σχεδιάζουμε και να εφαρμόζουμε λύσεις σε τομείς όπως η ιατρική, η γεωργία, η διατροφή και η προστασία του περιβάλλοντος. Μαζί, οι δύο επιστήμες προσφέρουν ισχυρά εργαλεία για να αντιμετωπίζουμε σύγχρονες προκλήσεις με καινοτομία και βιωσιμότητα.
Η έρευνά μου έχει να κάνει με το περιβάλλον και πιο συγκεκριμένα με τη βιώσιμη γεωργία. Από το προπτυχιακό μου ακόμα, δουλεύω στην ανάπτυξη μεθόδων που βοηθούν να μειώσουμε τις αρνητικές επιπτώσεις της γεωργίας στο περιβάλλον.
Στο διδακτορικό μου προσπάθησα να αναπτύξω ερευνητικά εργαλεία για τη μελέτη της τοξικότητας των φυτοφαρμάκων, χρησιμοποιώντας μικροοργανισμούς που παίζουν σημαντικό ρόλο στον κύκλο του αζώτου ως βιοδείκτες.
Τώρα, ως μεταδιδακτορική ερευνήτρια, εξετάζω πώς κάποιες φυσικές ουσίες που παράγονται από τα φυτά μπορούν να μειώσουν τη νιτροποίηση στο έδαφος, με στόχο να βελτιώσουμε τη χρήση του αζώτου και κατά συνέπεια να μειώσουμε τη ρύπανση του περιβάλλοντος.
Θέλω να βοηθήσω στην ανάπτυξη γεωργικών πρακτικών που σέβονται το περιβάλλον αλλά παράλληλα παραμένουν αποτελεσματικές».
Οι συμβουλές της Ελευθερίας, οι θυσίες και οι κόποι
– Θα ήθελες να επιστρέψεις και να εργαστείς στην Ελλάδα; Υπάρχει το κατάλληλο πεδίο για να το κάνεις;
«Ναι, το σκέφτομαι πολύ σοβαρά να επιστρέψω και να εργαστώ στην Ελλάδα, γιατί θα ήθελα να είμαι πιο κοντά στην οικογένειά μου και τους φίλους μου.
Πιστεύω ότι υπάρχουν αξιόλογα εργαστήρια στη χώρα μας, που κάνουν σημαντική και αξιόλογη έρευνα σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο.
Φυσικά, όπως και σε πολλές χώρες, υπάρχουν προκλήσεις, αλλά η επιστημονική κοινότητα στην Ελλάδα έχει πολύ δυναμικούς και ικανούς ανθρώπους που προσπαθούν να εξελίξουν την έρευνα και να φέρουν καινοτομίες».
– Τι θα συμβούλευες σε ένα νέο παιδί μετά από τόσες ώρες διαβάσματος; Αξίζουν οι θυσίες και οι κόποι;
«Θα του έλεγα πως οι κόποι και οι θυσίες σίγουρα αξίζουν, γιατί η γνώση και η προσπάθεια ανοίγουν πόρτες και δημιουργούν ευκαιρίες που αλλιώς δε θα υπήρχαν.
Όμως, είναι σημαντικό να θυμάται να φροντίζει και τον εαυτό του, να βρίσκει ισορροπία ανάμεσα στο διάβασμα, τη δουλεία, τη ξεκούραση και προσωπική ζωή, να διατηρεί τα όνειρά του ζωντανά και να μη χάνει την περιέργεια και το πάθος για μάθηση. Η επιμονή και η υπομονή ανταμείβονται, αλλά το ταξίδι της γνώσης είναι εξίσου σημαντικό με τον προορισμό.
– Οι δικοί σου άνθρωποι (οικογένεια) αλλά και οι φίλοι σου τι λένε για όλο αυτό;
«Οι δικοί μου άνθρωποι, η οικογένεια και οι φίλοι μου, με στηρίζουν πάρα πολύ σε όλη αυτή την πορεία. Ξέρουν πόσο σημαντική είναι για μένα η έρευνα και η γνώση, και πάντα με ενθαρρύνουν να συνεχίσω, ακόμα και όταν τα πράγματα δυσκολεύουν.
Παρά την καθημερινή μας στενή επικοινωνία, μου λείπουν πολύ, και σε κάποιες συζητήσεις μου λένε πως είναι πολύ περήφανοι για μένα. Αυτή η περηφάνια τους μου δίνει μεγάλη δύναμη και κουράγιο να συνεχίσω, γιατί ξέρω πως δεν είμαι μόνη σε αυτό το ταξίδι».
Η Ελλάδα και οι διαφορές στην καθημερινότητα της Γαλλίας
– Τι σου λείπει τόσα χρόνια που είσαι στη Γαλλία περισσότερο από την Ελλάδα; Αν σου ζητούσα τρεις διαφορές στην καθημερινότητα, ποιες θα ήταν αυτές;
«Αυτό που μου λείπει περισσότερο είναι, χωρίς αμφιβολία, οι άνθρωπο μου, η οικογένειά μου, οι φίλοι μου, οι καθημερινές μας στιγμές, ακόμα και τα απλά πράγματα, όπως ένας απογευματινός καφές.
Όσο για τις διαφορές στην καθημερινότητα μεταξύ Ελλάδας και Γαλλίας, θα έλεγα:
• Πρώτον, ο ρυθμός ζωής και η οργάνωση: Στη Γαλλία όλα είναι πιο οργανωμένα και ήσυχα, κάτι που κάνει την καθημερινότητα πιο εύκολη και προβλέψιμη.
• Δεύτερον, η επαφή με τον κόσμο: Στην Ελλάδα είναι πιο εύκολο να πιάσεις κουβέντα, ακόμα και με έναν άγνωστο. Υπάρχει μια αμεσότητα και μια ζεστασιά στις ανθρώπινες σχέσεις που πραγματικά μου λείπει.
• Τρίτον, το φαγητό και η παρέα: Στην Ελλάδα το φαγητό είναι, κατά τη γνώμη μου, καλύτερο, αλλά κυρίως αποτελεί μια κοινωνική εμπειρία. Μου λείπει πολύ η αίσθηση του να μοιράζεσαι το τραπέζι και τη μέρα σου με τους άλλους, αυθόρμητα και με χαλαρότητα».
Τεχνητή νοημοσύνη, περιβάλλον και κλιματική αλλαγή
– Τεχνητή νοημοσύνη. Θα μας βοηθήσει ή θα κάνει ακόμη πιο…περίπλοκα τα πράγματα;
«Πιστεύω ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα μας βοηθήσει πολύ και μπορεί να γίνει ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο, τόσο στην καθημερινή ζωή όσο και σε πιο εξειδικευμένους τομείς, όπως η έρευνα. Προσωπικά, έχω δει πόσο βοηθητική μπορεί να είναι κάνοντας τη δουλειά μας πιο αποτελεσματική και γρήγορη.
Παρόλα αυτά, είναι πολύ σημαντικό να τη χρησιμοποιούμε με σωστό τρόπο και πάντα με κριτική σκέψη, ώστε να αξιοποιούμε τα οφέλη της χωρίς να δημιουργούμε νέα προβλήματα ή παρεξηγήσεις.
Πιστεύω πως πρέπει πάντα να διατηρούμε τον έλεγχο και να μην αφήνουμε την τεχνητή νοημοσύνη να αντικαθιστά την κριτική μας σκέψη ή τις ανθρώπινες αξίες. Με σωστή χρήση, η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να φέρει μεγάλες αλλαγές και να κάνει τη ζωή μας καλύτερη, αρκεί να προσεγγίσουμε τις δυνατότητές της με υπευθυνότητα».
– Προσέχουμε το περιβάλλον, ακούμε τι έχουν να πουν οι επιστήμονες και οι έρευνες;
«Νομίζω ότι τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει σημαντικά βήματα προς την προστασία του περιβάλλοντος, ιδιαίτερα λόγω των έντονων κλιματικών αλλαγών που βιώνουμε. Οι άνθρωποι δείχνουν όλο και μεγαλύτερο ενδιαφέρον και ακούν περισσότερο τους επιστήμονες και τις έρευνες που μας καθοδηγούν στο τι πρέπει να αλλάξουμε ή να προστατέψουμε.
Η επιστήμη μάς προσφέρει τα εργαλεία και τη γνώση για να κατανοήσουμε καλύτερα τα περιβαλλοντικά προβλήματα και να βρούμε βιώσιμες λύσεις.
Από τη δική μας πλευρά, εμείς οι επιστήμονες οφείλουμε να μεταφέρουμε αυτές τις γνώσεις στους πολίτες με τρόπο κατανοητό, ώστε να μπορούν κι εκείνοι να συμμετέχουν πιο ουσιαστικά.
Για να έχουμε πραγματικές και διαρκείς αλλαγές, χρειάζεται συλλογική προσπάθεια, από τις πολιτείες, τις επιχειρήσεις αλλά και από τον καθένα μας».
