Με απόλυτη επιτυχία πραγματοποιήθηκε και φέτος το 3ο σεμινάριο παραδοσιακών χορών του Πολιτιστικού Συλλόγου Αγχιάλου Θεσσαλονίκης του Δήμου Χαλκηδόνος.
Μια διοργάνωση που έχει ως αφετηρία το 2023 και μέσα σε αυτά τα χρόνια ταξιδεύει με όχημα την παράδοση συμμετέχοντες και επισκέπτες σε διάφορα μέρη της Ελλάδας και όχι μόνο.
Συνέντευξη στον Χρήστο Νάσκα
Η κάθε θεματική ενότητα είχε το δικό της ξεχωριστό ενδιαφέρον και ο κάθε εισηγητής «μετέφερε» τους συμμετέχοντες σε μέρη, μουσικές, χορούς, ήθη και έθιμα. Όλοι…μυήθηκαν σε αυτά και η ανταπόκριση ήταν κάτι που ικανοποίησε τους διοργανωτές, όπως λέει στο axioslife.gr ο πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Αγχιάλου Θεσσαλονίκης, Φώτης Παπαδόπουλος.
-Πώς γεννήθηκε η ιδέα για το σεμινάριο παραδοσιακών χορών στην Αγχίαλο;
«Εμείς πάντα συνεργαζόμασταν με εισηγητές δασκάλους από διαφορετικά μέρη οι οποίοι έρχονταν στην πρόβα των χορευτικών μας τμημάτων. Σε μικρής έκτασης σεμινάρια και βλέπαμε τις εισηγήσεις τους από διάφορες περιοχές.
Αυτό μας άρεσε πάρα πολύ και σκεφτήκαμε κάποια στιγμή ότι θέλαμε να το μεγαλώσουμε και να το κάνουμε μια οργανωμένη και επίσημη εκδήλωση σαν σεμινάριο.
Σε αυτό βοήθησε και ο χώρος που βρίσκεται στην Αγχίαλο, η αίθουσα της γιορτής του κρασιού. Είχαμε όλα τα κομμάτια για να συνθέσουμε αυτή τη μεγάλη εκδήλωση όπως τη θέλαμε.
Το 2023 κάναμε το πρώτο σεμινάριο με εισηγητή τότε τον Απόστολο Πολυσάκη.
Η επαφή μας με εξειδικευμένους εισηγητές της παράδοσης άρχισε μέσα από τις πρώτες πρόβες των χορευτικών μας τμημάτων, ως άμεση επιθυμία να εμπλουτίσουμε τις γνώσεις μας σε θέματα εγχώριας λαογραφίας και πολιτισμού.
Έπειτα αποφασίσαμε να επεκτείνουμε αυτές τις εισηγήσεις στο ευρύτερο κοινό, προσφέροντας τη δυνατότητα συμμετοχής σε όσους μοιράζονται τα ίδια ενδιαφέροντα με εμάς.
Η αγάπη μας σαν Σύλλογος για την μελέτη και διάδοση της παράδοσης από όλη την Ελλάδα, ήταν το κίνητρο για την δημιουργία του πρώτου οργανωμένου σεμιναρίου το 2023.
Στόχος μας είναι το σεμινάριο της Αγχιάλου να αποτελέσει έναν θεσμό για όσους επιθυμούν να εμπλουτίσουν τις γνώσεις τους σε παραδοσιακά θέματα ενδυματολογίας, μουσικής και χορού από διάφορες περιοχές της Ελλάδας.
Αυτό ευελπιστούμε να επιτευχθεί μέσω της παρουσίασης έγκριτων εισηγητών και μουσικών από τις εν λόγω περιοχές».
«Χορός, μουσική και ενδυματολογική έρευνα»
– Τι προσφέρει το σεμινάριο σε αυτόν που θα το παρακολουθήσει;
«Το σεμινάριο δεν έχει να κάνει αποκλειστικά μόνο με τον χορό. Η εξειδίκευση που θέλαμε να προσφέρουμε είναι ότι θα ερχόταν ένας εισηγητής από μια συγκεκριμένη περιοχή και θα έφερνε μαζί του ντόπιους μουσικούς από την περιοχή του.
Για να μπορέσουν να περάσουν και υφολογικά στοιχεία και στη μουσική και στα πατήματα και σε όλα.
Επίσης, εισηγήσεις δεν έχουμε μόνο σε χορό και μουσική, αλλά μπορεί να έχουμε και κάποιον εισηγητή ο οποίος να έχει μια ενδυματολογική έρευνα κάποιας περιοχής.
Είχαμε την Κατερίνα Δούκα που έκανε τον χορό να τραγουδήσω, έκανε μαθήματα ορθοφωνίας στο παραδοσιακό τραγούδι. Έχουμε σαν πυρήνα στο κάθε σεμινάριο χορευτικά από κάθε περιοχή, αλλά μετά εμπλουτίζετε από όλα αυτά που προανέφερα».
– Ανταπόκριση από τον κόσμο υπήρξε;
«Την πρώτη χρονιά είχαμε αμφιβολίες για την προσέλευση του κόσμου, πιστεύαμε πως θα είχαμε τοπικό κόσμο. Αλλά δεν έγινε αυτό, ήρθε κόσμος από μακριά. Ήρθαν από Αλεξανδρούπολη, Κιλκίς, Βόλο, Λάρισα, Ιωάννινα, Ξάνθη, γενικά από διάφορα μέρη της Βόρειας Ελλάδας και όχι μόνο.
Σε αυτό μας βοήθησε πολύ ο τρόπος που επικοινωνήσαμε το σεμινάριο. Σκεφτήκαμε ότι θέλαμε να φτιάξουμε έναν εύχρηστο οδηγό στο internet, όπου δημιουργήσαμε μια σελίδα.
Ο ενδιαφερόμενος έβλεπε κάθε μέρα τι θα δει, που είναι το μέρος, τι κόστος θα έχει, ποιοι μουσικοί θα είναι. Οπότε είχαμε άριστο κομμάτι επικοινωνίας και ενημέρωσης με αυτόν που ήθελε να έρθει».
«Πετύχαμε το σεμινάριο να αντέξει στα δύσκολα και πιο…ψαγμένα»
– Οι περιοχές πώς επιλέγονται; Ποια είναι τα κριτήρια;
«Επιλέγονται βάσει πολλών κριτηρίων που θα έχουμε ως διοικητικό συμβούλιο. Από αν μια περιοχή είναι αρεστή και θα τραβήξει πολύ κόσμο, αν είναι κάτι το οποίο δεν έχουμε ξαναδεί εδώ στην περιοχή.
Συνδυάζουμε περιοχές όπου έχουν ή δεν έχουν πολύ κόσμο, για να υπάρχει μαι ισορροπία σε αυτό.
Την πρώτη χρονιά ήταν μια εύκολη περιοχή για εμάς, ήταν η Θράκη.
Η Θράκη είναι αγαπητή σε όλους, τη δεύτερη και την τρίτη χρονιά κάναμε κάτι διαφορετικό και ήταν αυτό ένα στοίχημα που βάλαμε.
Γιατί θέλαμε να αποδείξουμε ότι το σεμινάριο θα κρατήσει στα δύσκολα, στα πιο…ψαγμένα και στην περισσότερη εμβάθυνση των πραγμάτων και νομίζω ότι το πετύχαμε.
Τρία συνεχόμενα χρόνια που γίνεται δεν έχει σταματήσει το ενδιαφέρον του κόσμου, που έρχεται από τη Βόρεια Ελλάδα και όχι μόνο
Το σεμινάριο κορυφώνεται με το γλέντι του Σαββάτου όπου στην πράξη όλος ο κόσμος γλεντάει με τους μουσικούς του κάθε τόπου στην πράξη.
Πως είναι βιωματικά ένα γλέντι όπου εκεί έχει τη δυνατότητα να συναναστραφεί με τον εισηγητή, με κάποιους μαθητές του εισηγητή που μπορεί να έρθουν για να αφουγκρασθούν και να πάρουν τα υφολογικά στοιχεία του χορού στην πράξη.
Είναι διαφορετικό να πατάς τα βήματα του χορού και διαφορετικό να αντιληφθείς το ύφος που έχει ο χορευτής της κάθε περιοχής. Αλλιώς χορεύουν στα νησιά, ακόμη και από χωριό σε χωριό μπορεί να χορεύουν διαφορετικά.
Εμείς σαν λάτρεις των παραδοσιακών χορών ερχόμαστε να ερευνήσουμε αυτό, το να μάθουμε ότι το συρτό έχει συγκεκριμένα βήματα είναι το μόνο εύκολο. Αλλά πως χορευόταν το συρτό στη Βόρεια Θράκη, πως χορευόταν στην Πελοπόννησο το καλαματιανό.
Πως χορευόταν, όπως προανέφερα, από χωριό σε χωριό, ακόμη και σε περιπτώσεις από χορευτή σε χορευτή.
Τα πράγματα στο κομμάτι του χορού έχουν γίνει πολύ επαγγελματικά, για αυτό εμείς θέλουμε να συνεχίσουμε να εξειδικεύουμε και να ενισχύουμε όλο αυτό το κομμάτι».
Καβακλί, Μακρά Γέφυρα, Παλαμάς Καρδίτσας
– Σκέψεις για να επεκταθεί χρονιά το σεμινάριο ή να μεταφερθεί αλλού υπάρχουν; Ακόμη και σε περιοχή που έχετε ασχοληθεί μέσω του σεμιναρίου
«Χρονικά δεν σκεφτόμαστε να το κάνουμε περισσότερες μέρες. Για τον τρόπο που γίνεται σίγουρα υπάρχουν σκέψεις. Η οργάνωση του σεμιναρίου σου αφήνει έναν πολύ δημιουργικό χώρο για να κάνεις πολλά πράγματα και με διαφορετικούς τρόπους.
Φέτος κάναμε ένα video clip για να προωθήσουμε το σεμινάριο. Ή μέσα στον φάκελο που παίρνει αυτός που συμμετέχει στο σεμινάριο, παίρνει καρτ ποστάλ, σελιδοδείκτες, τα θεματικά όλου του σεμιναρίου. Επίσης παίρνει όλο το σεμινάριο που βιντεοσκοπείται.
Όλα αυτά γίνονται γιατί μπορούμε να δημιουργούμε και να φτιάχνουμε πράγματα.
Σε διαφορετικό χώρο δεν θα μπορούσε να γίνει, ίσως θα μπορούσαμε να κάνουμε μια επίσκεψη – σεμινάριο κάπου, αλλά αυτό είναι πολύ μελλοντικό και θέλει πολύ οργάνωση. Αντί να φέρεις τον εισηγητή , να πας στο μέρος του εισηγητή. Πέρυσι ήταν ο Γιάννης Σέρβος από την Τζιά, ο οποίος ήρθε με τοπικούς μουσικούς και έδειξε τους χορούς της περιοχής του.
Επίσης,ήταν εισηγητής ο Γιώργος Μαγαλιός από τον Παλαμά Καρδίτσας που ήρθε με τοπικούς μουσικούς και έδειξε χορούς και φορεσιές από την περιοχή της Θεσσαλίας, των χωριών του Παλαμά.
Πέρυσι είχαμε τον Δήμο Γατίδη που μας έδειξε ενδυματολογικά στοιχεία από την περιοχή του Καβακλί, τα σημερινά Κουφάλια. Τη φορεσιά την ανδρική και τη γυναικεία. Είχαμε στο δεύτερο σεμινάριο την Κατερίνα Δούκα που έδειξε τον χορό θα τραγουδήσω, ήταν τραγουδιστικό σεμινάριο.
Ή την πρώτη χρονιά που είχαμε τον Απόστολο Πολυσάκη που μας έδειξε χορούς από τη Μακρά Γέφυρα και το δρώμενο του πουρπούρι.
Οπότε μέσα από τα ονόματα που σου είπα έχουμε τρεις χρονιές ένα ταξίδι σε όλη την Ελλάδα. Θεωρώ ότι το σεμινάριο είναι πολύ ποιοτικό γιατί συνδυάζει και τους τοπικούς μουσικούς.
Έχει έξοδα να έρθει ένας τοπικός μουσικός, αλλά δεν υποχωρούμε σε αυτό γιατί νομίζουμε πως ανεβάζει την ποιότητα του σεμιναρίου.
Γιατί και ο κόσμος που θα έρθει από μακριά θα έρθει για αυτόν τον λόγο. Να δει το εξειδικευμένο, που δεν μπορεί να πάει να το δει στον τόπο του. Ή θα το δει από έναν άνθρωπο που έχει κάνει ανάλυση και θα ξέρει να απαντήσει στα όποια ερωτήματα».
Το πρόγραμμα του 3ου σεμιναρίου στην Αγχίαλο Θεσσαλονίκης
Ας δούμε όμως τι είχε στο πρόγραμμα το φετινό 3o σεμινάριο παραδοσιακών χορών Αγχιάλου Θεσσαλονίκης:
ΚΩΣΤΙ-ΜΠΡΟΝΤΙΒΟ
Εισηγητές Γεροβασιλείου Βασίλης και Παύλου Λευτέρης
Μέρη άγνωστα και «μυστηριακά», τα δύο χωριά της Ανατολικής Θράκης που μας έδωσαν, και μας έσωσαν το έθιμο των Αναστενάρηδων.
ΣΗΛΥΒΡΙΑ
Εισηγητής Καπετανγιάννη Σοφία
Για άλλους γνωστή, κοντινή, οικεία, ενώ για άλλους άγνωστη, μακρινή και ξένη. Όμορφη δίπλα στη θάλασσα, δίπλα στην Ανατολή με τα «σαλόνια» αλλά και τους χορούς της. Μια ιστορική πόλη της Ανατολικής Θράκης με πλούσια παρακαταθήκη στην παράδοση.
ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ
Εισηγητής Τσιάρας Αχιλλέας
Ένας Ρωμιότοπος με χαρακτηριστικούς τους ζουρνάδες σε ζυγιές και τη γυναικεία του φορεσιά, σε όλες τις φάσης της γυναίκας. Από Λαζαρίνα, νύφη, μάνα, έως και χήρα. Θα εμβαθύνουμε σε μια περιοχή, γνωστή για την πλούσια λαογραφία, τις παραδόσεις και τη μουσική της.
ΔΡΑΜΑ
Εισηγητής Αστερίου Καβάζη Κατερίνα
Τόσο κοντά και τόσο διαφορετικά. Λύρες, νταχαρέδες, δέρματα ζώων, κουδούνια, πρόσφυγες και ντόπιοι. Ένας τόπος ζωντανός, γεμάτος φορεσιές και έθιμα να ταξιδέψεις.
ΕΝΔΥΜΑΣΙΕΣ ΚΑΙ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ / ΔΡΑΜΑ-ΡΟΥΜΛΟΥΚΙ
Εισηγητές Τσιάρας Αχιλλέας και Αστερίου Καβάζη Κατερίνα.
Η ενότητα εστίασε στις παραδοσιακές φορεσιές και τις ιστορικές καταγραφές των δύο περιοχών. Μέσα από φωτογραφικό υλικό, προφορικές μαρτυρίες και λαογραφική έρευνα, αναδείχθηκαν οι τεχνικές, τα σύμβολα και η κοινωνική σημασία της ενδυμασίας στη Δράμα και το Ρουμλούκι.
* Φυσικά υπήρξε και παραδοσιακό γλέντι στο πλαίσιο του σεμιναρίου που πλαισιώθηκε από το μουσικό σχήμα Γκαϊντέ:
Τον Βασίλη Μανωλόπουλο στον Ζουρνά και για την περιοχή της Δράμας τους Ζεδαμάνη Νίκο και Άγγελο και τον Τσέρνιο Άγγελο στην γκάιντα.
